Çin Hakkında

Çin Seddi nedir?

    Uzaydan bakıldığında ince, uzun bir dere gibi görülebilen, insan eliyle yapılmış tek eser olan Çin Seddi kuzeybatısı boyunca uzanan dünyanın en uzun savunma duvarıdır.

    Kalıntıları Bo’hai körfezinde deniz kıyısında başlar. Beijing’in kuzeyinden geçerek batıya yönelir ve Huanghe Nehri’ni ikiye bölerek güneybatıya uzanır. Gobi Çölü’nün güneyinden batıya yönelerek devam eder. İlk set, M.Ö.7. yüzyılda Chu Krallığı tarafından, günümüzdeki Henan eyaletinde yapılmış olup fazla uzun değildir. M.Ö.3. yüzyılda Hun, Tunguz ve Moğolların saldırılarını durdurmak ve ülkenin kuzey sınırlarını korumak için İmparator Qin Shin Huang, burayı boydan boya aşılmaz bir savunma duvarıyla kapatmaya karar verdi. M.Ö.221 yılında daha önceki krallıkların yaptırdığı duvarları birleştirerek uzattı. M.Ö.3. yüzyıldan M.S.17. yüzyıla kadar Çinliler seddi uzatmaya devam etmişlerdir.

    Seddi onaran ve savunma amaçlı kullanan son hanedan Ming Hanedanı (1368-1644) olmuştur. Seddin yıkılmış olan kısımlarıyla birlikte uzunluğu 10.000 kilometreyi bulur. Bugün ayakta duran kısım Ming Hanedanı devrinden kalan 3.000 kilometrelik settir. Ancak asıl inşaat, M.Ö.221 ile M.S.608 yılları arasında yapılmıştır.

    Seddin kalınlık ve yüksekliği yer yer değişir. Genellikle duvarın yüksekliği 7-10 metre, taban kalınlığı 7 metre ve üst kalınlığı ise 6 metre civarındadır. Üzerinde atlar ve arabalar gidebilmektedir. Duvar boyunca siperlik ve okçu delikleri vardır. 200 metrede bir gözetleme kulesi veya kale ve 9 kilometrede bir fener kulesi bulunur. Duvar üzerinde yer yer saray ve tapınaklara da rastlanır. Bazı yerlerde setler, kademeli savunmaya imkan verecek şekilde bir kaç sıra halinde yapılmıştır.

    Çin Seddi, en uzun sürede yapılan ve en çok insan çalıştırılan yapıdır. M.S.555'te Beijing ile Datong arasındaki 500 km.lik duvarın yapımında 1.800.000 kişi çalıştırılmıştır. Badaling dağının üzerinden geçen seddin sadece 200 metrelik kısmını yapmak için bile binlerce kişi çalıştırılmış ve bu kişilerin isimleri bir taşa yazılmıştır.

Tags: 

Çin’in ilk şiir antolojisi Shi Jing

    Çin’in ilk şiir antolojisi olan Shi Jing (Şiir Klasiği) M.Ö 7. yüzyılda ortaya çıktı. Shi Jing, destan, mizahi şiirler, öykülü şiirler, aşk şiirleri, savaş şiirleri, övgü şiirleri, mevsim şiirleri ve çalışma şiirleri gibi her çeşit şiirin koleksiyonudur. Shi Jing, tek bir şairin eseri değildir, tarihsel olarak da, Antik Yunan “Homeros Destanı”ndan yüzlerce yıl eskidir. 

 Çin tarihindeki ilk şiir antolojisi olan Shi Jing’de, Batı Zhou hanedanının ilk döneminden (M.Ö 11. yüzyıl) İlkbahar ve Sonbahar döneninin ortalarına (M.Ö 7. yüzyıl) kadar yaklaşık 500 yılı aşkın süredeki 305 şiir yer alıyor. Shi Jing, “Feng”, “Ya” ve “Song” olmak üzere üç bölüme ayrılıyor. “Feng” (Çince’de “rüzgar” anlamına geliyor) bölümünde dönemin 15 krallığına ait 160 türkünün sözleri; “Ya” (Çince’de “seçkin” anlamına geliyor) bölümünde Zhou İmparatorluğu’nun başkenti ve yakınlarında söylenen 105 saray şarkısı; “Song” (Çince’de “övgüler” anlamına geliyor) bölümünde de kralların katılımıyla düzenlenen ibadet törenleri sırasında ataların başarılarını ve tanrıların doğaüstü güçlerini öven 40 şarkı sözü ve şiir bulunuyor. 

 Biçim bakımından Shi Jing’de esas olarak dört kelimeli dizeler hakim. Bununla birlikte iki kelimeli, üç kelimeli, beş kelimeli, altı kelimeli, yedi kelimeli ve sekiz kelimeli dizeler de görülüyor. Aynı zamanda Shi Jing’de sık kullanılan çok sayıdaki retorik ve tekrarlama da şiirlerin biçimini zenginleştiriyor, okuyuşunu ritimselleştiriyor ve müzikalite katıyor. İçerik açısından “Feng” bölümü, Shi Jing’in özüdür. Halk arasından derlenen ve pek süslendirilmemiş olan bu bölümdeki şiirler, Zhou hanedanı dönemindeki türkülerin zenginliğini ortaya koyuyor, sıradan emekçilerin gerçek yaşamlarını yansıtıyor. Genç erkek ve kızların ideal aşka olan özlem ve arayışlarını işleyen “Guanjiu” ve “Doğu Kapısından Çıkış”, öfkeli kölelerin çalışmadan zengin olan köle sahiplerini sorguladıkları “Ağaç Kesimi” ve “Büyük Fare”, savaşı konu alan “Akım Suyu” ve “Dürüst Savaşçı” adlı şiirler, bunun en iyi örnekleridir. 

 Shi Jing’deki şiilerin sahipleri, toplumun değişik kesimlerindendi. Birinci şahısla yazılan şiirlere bakıldığında, sahipleri arasında emekçiler ve erlerden soylular (shi) ve aydınlara (junzi) kadar geniş bir yelpazeden insanların olduğunu söyleyebiliriz. Bunun yanı sıra Shi Jing’deki şiirlerin büyük kısmının sahiplerinin kimlikleri belli değildir. 

 Asıl işlevleri bakımından Shi Jing’deki şiirler, çeşitli törenlerden söylenen şarkılar, eğlence nitelikli şiirler ve toplumsal ve siyasi sorunlara yönelik düşüncelerin anlatıldığı şiirler olarak sınıflandırılabilir. Ancak zamanla Shi Jing, aristokratların eğitimde yaygın olarak kullanılan ders malzemesine dönüştü. Shi Jing, aristokratların eğitiminin olmazsa olmaz bir parçası haline geldi ve Çin’deki en önemli klasiklerinden biri olarak kabul edildi. Shi Jing’le ilgili eğitim, aynı zamanda insanların konuşmalarını da zenginleştiriyor. Shi Jing’deki şiirler, eskiden Çin’de, özellikle sosyetede insanların düşüncelerini dolaylı yoldan anlatmak için sık sık kullandıkları bir araçtı. Konfüçyus’un söyleşileri olan Lunyu’de yer alan “Shi Jing’i bilmeyen, konuşmayı bilmez” sözü, Shi Jing’in önemini ortaya koyuyor. 

 Özetle Shi Jing, Çin edebiyatının parlak başlangıcı ve gelişmişliğinin simgesidir. Shi Jing’nin temaları, Çin’in erken çağlarındaki toplumsal yaşamın bütün alanlarını kapsıyor. Çalışma ve aşk, savaş ve çalıştırma, eziyet ve isyan, gelenek ve evlilik, ata anma törenleri ve ziyafetler, hatta astronomi, coğrafi görünüm, hayvanlar ve bitkiler bile Shi Jing’in temaları arasında yer alıyor. Shi Jing’de kullanılan dil de M.Ö 11.-M.Ö 6. yüzyıllar arasındaki dönemde kullanılan Çince’yle ilgili araştırmaların önemli referansıdır. 

Doğuştan şair ve yazar Su Shi

   Su Shi, 1037-1101 yılları arasında yaşamış tanınmış Çinli edebiyatçıdır. Diğer adı Zizhan olan ve kendini Dongpo Jushi olarak adlandıran Su Shi, Çin’in güneyindeki Sichuan eyaletine bağlı Meishan’da doğdu. Babası, dönemin tanımış klasik edebiyat ustasıydı. Su Shi, ailesinin etkisiyle çocukluğundan itibaren büyük işler yapmaya karar verdi. Devlet memurluğu yaşamına atıldıktan sonra Su Shi, ülkeyi barışa ve refaha kavuşturmayı amaçlayan reformlara gönül verdi. Su Shi, gerek yerel yöneticiyken, gerekse saray memuruyken hep reform yanlısı bir tutum izledi. 

 Ancak doğuştan dürüst olan Su Shi, hükümetteki yolsuzluklara yaptığı açık eleştiriler yüzünden güç mücadelelerinin kurbanı oldu. Su Shi’nin yaşamının ikinci yarısı, siyasi açıdan hep acı içinde geçti. Su Shi, 43 yaşından sonra defalarca sürgüne gönderildi ve büyük acılar çekti. Buna rağmen Su Shi, Çin’in Konfüçyus, Budizm ve Taoizm felsefelerini birleştirmeye çalıştı. Budizm ve Taoizm felsefeleri, onun ufkunu açtığı gibi yaşamın acılarına karşı iyimserliğini korumasını sağladı. Konfüçyus felsefesi de onu ülküsü ve yaşamın güzellikleri için arayışlara devam etmeye itti. Bütün bu felsefelerin sayesinde Su Shi, benliğini ve namusunu korudu, dışardan gelen ciddi darbelere direndi. 

 Su Shi, dürüst ve gururlu bir insan olduğu gibi büyük dinamize sahipti ve katı kuralları tanımazdı. Onun bu psikolojik özelliğine, Çin’in feodal toplumunun son dönemindeki edebiyatçılar hep hayran kalmışlardır. Bu yüzden “Dongpo Modeli” olarak adlandırılan Su Shi’nin davranış biçimi, Çin’de tam 800 yıl popüler olmuştu. 

 Doğuştan bir edebiyatçı olan Su Shi, şiir ve deneme konularında büyük başarılara imza attı. Su Shi’nin şiirleri, zengin biçimleri, özgün benzetmeleri ve soyutlaşmış ifadeleriyle ün saldı. Denemeleri ise onun edebiyat birikimini tümüyle ortaya koydu. Bu yüzden Su Shi, Çin’in Tang ve Song hanedanları dönemindeki sekiz büyük edebiyat ustası arasında en başarılı isim olarak kabul ediliyor. Uzun süre içinde Çin’deki edebiyatseverler, hep Su Shi’yi örnek almışlardı. Hatta halk arasında “Su Shi’nin yazılarını iyi bilenler et yer; Su Shi’nin yazılarını bilmeyenler, sebzeyle geçinir” şeklinde bir deyim bile vardı. 

 Su Shi en çok gezi denemeleri konusunda başarılı oldu. Örneğin Su Shi’nin “Ön Chibi” adlı denemesinde hafif rüzgarın estiği mehtaplı sonbahar manzarası, “Arka Chibi” adlı denemede ise yüksek dağlar ve yeni ay altındaki kış manzarası kağıda döküldü. Şiirsel manzaraları düşüncelerle birleştiren her iki deneme, Song hanedanı dönemine ait edebi eserlerin temsili eserleri arasında yer aldı.

Kuzeydoğu Çin’deki eski sanayi merkezlerinin canlandırılması

    Çin’in kuzeydoğusundaki eski sanayi merkezleri milli ekonomide ve sosyal gelişmede önemli bir yer almaktadırlar. Planlı ekonomi döneminde bu bölgedeki makina üretimi ve demir-çelik vb. ağır sanayi Çin’in ekonomik inşasına büyük katkı yapmıştı. Ancak kuzeydoğudaki eski sanayi merkezleri uzun yıllar önce kurulduğu için bazıları sektörel olarak geri kaldı ve rekabet güçleri zayıflandı. Bu eski sanayi merkezleri, ikame sektörlerin geliştirilmemesi nedeniyle, özellikle de kaynaklara dayalı kentler, zaman içinde büyük güçlüklerle karşı karşıya geldiler. Bu sorunlar üzerine Çin hükümeti kuzeydoğudaki eski sanayi merkezlerinin ıslahını ve canlandırılmasını hızlandırmaya karar verdi.

    Çin Başbakanı Wen Jiabao’nun sözleriyle, kuzeydoğudaki eski sanayi merkezlerinin canlandırılması için sektör yapısı, mülkiyet yapısı ve devletin ekonomi yapısının ayarlanması da dahil ekonomi yapılanmada stratejik ayarlama yapılmalıydı. Bu ayarlama eski sanayi merkezlerini canlandıran ana damar oldu. İşletmelerin gerçekçi bir şekilde teknoloji ıslahını güçlendirmesi de eski sanayi merkezlerinin canlandırılmasında önemli bir halka görevi gördü. Kapsamlı, eşgüdümlü ve sürdürülebilir gelişmenin gerçekleştirilmesi, eski sanayi merkezlerinin canlandırılması için uzun görüşlü bir plandır. İstihdam ve sosyal garanti sisteminin olumlu bir şekilde yapılanması, kuzeydoğu kısmındaki eski sanayi merkezlerinin canlandırılmasını güvence altına alacak. Bilim, teknoloji ve eğitimin hızla geliştirilmesi ise Kuzeydoğu Çin’deki eski sanayi merkezlerinin canlandırılması için gereken koşullardan en önemlisidir. 

   Şimdi, Çin hükümeti kuzeydoğudaki gibi eski sanayi merkezlerinin ayarlanması ve ıslahına ilişkin planı hazırlıyor. Plan, Çin’in kuzeydoğusunda bulunan üç eyalette yapılan incelemeler sonunda, her bölgenin kendi özelliğine göre oluşturulacak ayarlama ve ıslah çalışmalarına dayanıyor.

 

Çin’in güneyinden kuzeyine su dağıtılması projesi

    Çin’in güneyinde su fazladır ama kuzeyinde su sıkıntısı yaşanmaktadır. Güney bölgelerindeki kaliteli tatlı suyu su sıkıntısı bulunan kuzeye dağıtmak için Çinli bilimadamlar 50 yıldır çeşitli yerlerde araştırma ve ölçümler yapıp geçen yıl Suyun Güneyden Kuzeye Dağıtılması Projesi’ni (GKDP) uygulamaya başladılar.

 GKDP doğu, orta ve batı hatlarında gerçekleştirilecektir. Bu üç kanal hattı Yangtze Nehri’ne, Sarı Nehir’e, Huai ve Hai ırmaklarına bağlanacaktır. Böylece Çin’de “4 yatay ve 3 dikey” su kanalından oluşan ana su dağıtım şebekesi, su kaynağının güneyden kuzeye dağıtılmasının yanı sıra doğu ve batı arasında uygun bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır.

 Doğu Hattı Projesi: Yangtze Nehiri’nin Yangzhou kenti üzerinden geçtiği son kısmından Beijing-Hangzhou kanalına ve onunla paralel olan nehirlere çekilen su kademeli olarak kuzeye dağıtılacak. Bunun yanı sıra, bu su kanalları su kaynağını dağıtma ve ayarlama rolleri oynayan Hongze, Luoma, Nansi ve Dongping göllerine bağlanacak. İki su dağıtım kanalının birisi kuzeye yönelerek Sarı Nehir’den geçecek, diğeri ise, doğuya yönelerek Shandong eyaletinin doğu kısmından Yantai ve Weihai kentlerine geçecek.

    Orta Hat Projesi: Danjiangkou su alanından çekilen su Beijing-Guangzhou demiryolu boyunca kuzeye yönelerek doğrudan Beijing ve Tianjin kentlerine ulaşacak.

 Batı Hattı Projesi: Yangtze Nehri’nin ön kısmı olan Tongtian Nehri’nde ve Yangtze Nehri’nin kolları olan Yalong ve Dadu nehirlerinin ön kısımlarında inşa edilen barajlar suyun Sarı Nehir’e çekilmesini sağlayacaklar. Plana göre, 2050 yılına kadar doğu, orta ve batı hatlarından dağıtılan genel su miktarı 44 milyar 800 milyon metreküpü bulacak. Doğu hattından dağıtılan su miktarı 14 milyar 800 milyon metreküp , orta hattan dağıtılan su miktarı 13 milyar metreküp, batı hattından dağıtılan su miktarı 17 milyar metreküp olacak.

 Bütün proje koşullara göre aşamalı olarak uygulanacak. 
 

Vatandaşların geliri ve tüketimi

    50 yıl öncesine göre Çin halkının yaşamında büyük değişiklikler meydana geldi. 20 yıl öncesi düşünüldüğünde ise ise değişiklikler çok daha fazla ve belirgindir. Halkın gelir düzeyi devamlı olarak yükseliyor, kişisel değerler de sürekli olarak artıyor. Ev, otomobil, bilgisayar, hisse senedi ve yurtdışı seyahat yapılması vatandaşların günlük yaşamında yatırım ve tüketim yaptıkları önemli maddeler oldular. 

    1979 yılından sonra geçen 20 yıl Çin ekonomisinin hızla geliştiği ve vatandaşların gelirinin en fazla arttığı dönem oldu. İstatistiklere göre, köylülerin kişi başına düşen geliri her yıl ortalama yüzde 7.2 artarak 1978 yılındaki 134 yuandan 2002 yılındaki 2476 yuana yükseldi. Kentlilerin kişi başına düşen geliri ise her yıl ortalama yüzde 6.7 artarak 343 yuandan 7703 yuana yükseldi.
    2003 yılında Çin vatandaşlarının yaşam koşulları devamlı olarak iyileştirildi. Kentlilerin geliri, fiyatlardaki artış faktörü hariç, gerçek anlamda yüzde 9.0 artarak 8472 yuanı buldu. Köylülerin kişi başına düşen geliri de gerçek anlamda yüzde 4.3 artarak 2622 yuanı buldu. Ailenin “Engel Katsayısı” (bir ailenin gıda tüketim giderinin genel tüketim gideriyle oranı) kentlerde 2002 yılına kıyasla 0.6 puan inerek yüzde 37.1 oldu. Tarım alanında ise yine 0.6 puan inerek yüzde 45.6 oldu. Geçen yılın sonunda ülke genelinde özel otomobilin sayısı önceki yıla kıyasla 1 milyon 460 bin adet artarak 4 milyon 890 bini buldu.

  Şu anda Çin’de günlük kullanım malları ve gıda sıkıntısı yaşanmıyor. Vatandaşların tüketim yapısında da büyük değişiklikler meydana geldi. Vatandaşların tüketim giderlerinde temel yaşama ihtiyaçlarını gösteren gıda, giyecek ve temel yaşama mallarından alınan gider oranı büyük boyutta indi. Konut, ulaşım, haberleşme, sağlık, eğitim, eğlence, tatil ve seyahat gibi alanlardaki gider oranı hızla artırken yaşama kalitesi daha da iyileştirildi.
 

 

Çin’deki önemli çokuluslu şirketler

    Volkswagen 

  Almanya’nın Volkswagen Şirketi’nin Çin’deki Volkswagen (Çin) Yatırım Anonim Şirketi, son 20 yıldır Çin’in Shanghai ve Changchun kentlerinde ortak sermayeli otomobil ve yedek parça fabrikalarını kurdu ve Çin’de 100’den fazla yedek parça ikmali merkezi tesis etti.

  Genel yatırım hacmi 18 milyar 900 milyon yuanı bulan Shanghai Volkswagen Şirketi şimdi Santana, Santana-2000, Polo ve Golf gibi beş büyük dizideki onlarca tip otomobili üretebiliyor. Genel yatırım hacmi 11 milyar 100 milyon yuanı bulan Çin 1. Otomobil Fabrikası-Volkswagen Şirketi şu anda Audi ve Volkswagen markalı beş dizideki Audi-A6 ve A4, Bora, Jetta, Golf otomobillerini üretebiliyor. Volkswagen Şirketi otomobil modellerinin devamlı yenilenmesi ve mükemmel hizmet sağlanması yoluyla Çin’in en büyük ortak sermayeli otomobil şirketi haline geldi ve çok sayıda Çinli tüketiciye seslenmeyi sürdürüyor.

  Şu anda Çin, Volkswagen Otomobil Grubu’nun dünyadaki ikinci büyük piyasası oldu. Gelecek beş yıl içinde Volkswagen Otomobil Grubu’nun Çin piyasasına yapacağı yatırım 5 milyar euroyu aşacaktır.

  Boeing 

  Boeing Şirketi’nin Çin’le kurduğu dostane işbirliği 1972 yılında başladı. Boeing Şirketi Çin’de uçuş, tamir ve idare gibi alanlarda geniş eğitim yaptı ve Boeing uçaklarının işletilmesini güvence altına aldı. Bunun yanı sıra Boeing, Çin’in havalimanlarında temsilcilikler ile lojistik ve teknolojik destek sistemini kurdu ve Çin sivil havacılığı kuruluşlarının hava ulaşımı idaresi ve uçuş güvenliği düzeyini yükseltmek için yardım sağladı.

  Bundan başka, Boeing Şirketi de Çin uçak üretiminde geniş işbirliği yaptı ve birleşik maddelerin üretilmesi, uçakların düzeltilmesi ve tamiri ile yedek parçaların ikmali için yeni ortak sermayeli işletme kurdu.

  Şimdi dünya çapında hizmette bulunan 3300 Boeing uçağının önemli parçaları ve takımları Çin’de üretildiler.

  Nokia 

  1950’li yıllarda Nokia Çin ile ticaret ilişkisi kurdu. 1985 yılında Nokia’nın Çin’deki ilk şubesi Beijing’de açıldı. Çin’deki ilk gelişme dönemleri buradan başladı. 1990’lı yılların ortasında Nokia Çin’de ortak sermayeli işletmelerin kurulması yoluyla ürünlerinin yerli üretimini gerçekleştirdi ve Çin’i Nokia’nın dünyadaki önemli üretim merkezi olarak gittikçe geliştirdi. 21. yüzyıla girilmesinden sonra Nokia, Çin ile en yeni haberleşme teknolojisi alanında yoğun işbirliği yaparak Çin bilişim sektörünün gelişmesine derin şekilde katıldı ve Çin’i Nokia’nın dünyadaki yetenekli elemanlar merkezi olarak geliştirmeye çalıştı. 

  Nokia Çin’de iki global araştırma merkezi kurdu ve Çin’in çeşitli yerlerinde şubeler açtı. 4500 Çinli personel Nokia’da çalışıyor. Nokia Şirketi’nin önemli üretimi Çin’de gerçekleştirildi. Bunların arasında Nokia’nın en yeni mobil telefonu, merkez santrali, merkez santralinin kontrol cihazı, mobil santrali, bağlanım donatım, dijital santral donatımı ve dijital multimedia ürünleri sayılabilir.

  Microsoft 

  Microsoft 1992 yılında Çin’e geldikten sonra büyük miktardaki yatırımla Çin’de Microsoft Çin Araştırma ve Kalkınma Merkezi, Microsoft Asya Araştırma Akademisi ve Microsoft Global Teknoloji Merkezi gibi dünya düzeyindeki üç büyük kalkınma, bilimsel araştırma ve teknoloji desteği kuruluşunu ardı ardına kurdu ve Microsoft-Çin Şirketi’nin yurtdışındaki en kapsamlı fonksiyona sahip olan şirket olmasını sağladı.

  Şimdiye kadar Microsoft Çin’de iki ortak sermayeli bilgisayar programı işletmesini faaliyete geçirdi. Microsoft 19 milyon yuan yatırımla Stong Grubu ve Zhongguan Cun Bilim ve Teknoloji Gelişmesi Ortaklık Anonim Şirketi ile Zhongguan Cun Program Anonim Şirketi’ni ve Shanghai Birleşik Yatırım Anonim Şirketi ile ortak yatırımla Shanghai Weichuan Program Anonim Şirketi’ni kurdu. Bunlardan başka, Microsoft Shanghai Ulaşım Üniversitesi, Shanghai Birleşik Yatırım Anonim Şirketi ve Shanghai Pudong Program Parkı Anonim Şirketi ile ortak yatırımla Shanghai Ulaşım Üniversitesi Program Enstitüsü’nü ve Shanghai Ulaşım Üniversitesi Program Eğitimi ve Bilim Hizmeti Anonim Şirketi’ni kurdu. Microsoft buralara toplam 4 milyon dolar yatırım yaptı. Bu miktar toplam yatırımın yüzde 10’u oldu.

  Microsoft dünyada beğenilen Xbox’un üretimini Çin’e trasfer etti. Microsoft müteahhitlik biçimiyle Çin’in Guangdong eyaletinde “bilgisayar faresi” gibi ürünler imal edildi. Verilen yıllık genel müteahhitlik hacmi 100 milyon ABD dolarını buldu.
 

Yüksek ve Yeni Teknoloji Sektörü Kalkınma Bölgesi

    Şu anda Çin’de 50’den fazla devlet düzeyindeki yüksek ve yeni teknoloji sektörü kalkınma bölgesi kurulu. Bu bölgelerin ekonomi endeksi yıllık artış oranına göre 10 yıldır ortalama yüzde 66 düzeyinde sürüyor. Yüksek ve yeni teknoloji sektörü kalkınma bölgeleri, milli ekonominin artmasını sağlayan önemli bir güç halinde.

    Beijing’deki Zhongguan Cun Silikon Vadisi ile Tianjin, Shanghai, Heilongjiang, Jingsu, Anhui, Shandong, Hubei, Guangdong, Shanxi, Dalian, Xiamen, Qingdao ve Shengzhen gibi eyaletler ve kentlerdeki yüksek ve yeni teknoloji kalkınma bölgeleri, genel gelişme durumunun hızlı, altyapı tesisleri ve hizmet ortamlarının iyi olması nedeniyle yüksek ve yeni teknoloji ürünlerinin ihracatının hızlı artışını sağladılar ve devletin öncelikli ihracat ürünleri üssü olarak onaylandılar. Aralarından Zhujiang deltasında, Yangtze deltasında ve Beijing-Tianjin bölgesinde yüksek ve yeni teknoloji sektörü bölgelerinin sayısının çok fazla olması dolayısıyla ihracat ürünleri, yüksek ve yeni teknoloji ürünlerinin toplam ihracatında yüzde 80’i aşkın orana sahip oldu. 2002 yılında Çin’de yüksek ve yeni teknoloji ürünlerinin ihracatı genel dış ticaret hacminin yüzde 20’sini aştı. Dolayısıyla Çin’in dış ticaret yapısı da daha da mükemmelleştirildi.

Ekonomik pilot bölge ve dışa açılan sahil kentleri

     Çin hükümeti, 1978 yılında ekonomi sistemi reformu yapmaya karar verirken planlı ve aşamalı olarak dışa açılma politikasını uygulamaya başladı. 1980 yılından itibaren Çin hükümeti ardı ardına Guangdong eyaletinin Shenzhen, Zhuhai ve Shantou kentleri, Fujian eyaletinin Xiamen kenti ve Hainan eyaletinde beş ekonomik pilot bölge kurdu. 1984 yılında Çin’in Dalian, Qinhuang Dao, Tianjing, Yantai, Qingdao, Lianyungang, Nantong, Shanghai, Ningbo, Wenzhou, Fuzhou, Guangzhou, Zhanjiang ve Beihai gibi 14 kenti dışa açıldı. 1985 yılından sonra Yangzi Deltası, Zhujiang Deltası, Fujiang eyaletinin güneyindeki delta bölgesi, Shandong Yarımadası, Doğu Liaoning Yarımadası, Hebei ve Guangxi eyaletleri de dışa açılan bölgeler oldular, dolayısıyla deniz sahili boyunca dışa açılan ekonomik bir şerit oluştu.1990 yılında Çin hükümeti Shanghai’deki yeni Pudong bölgesinin kalkındırılmasına ve dışa açılmasına, Yangtze Nehri kıyılarında bulanan kentlerin dışa açılmasının geliştirilmesine karar verdi. Bunun için Shanghai’ın Pudont bölgesinin lokomotifliğinde “dışa açılan Yangtze şeridi” oluştu. 1992 yılında Çin’in bazı sınır kentleri ve iç kesiminde bulunan eyaletleri ve özerk bölgelerinin merkez kentlerinin dışa açılmaları da kararlaştırıldı. Bazı büyük ve orta çaplı kentlerde 15 Serbest Ticaret Bölgeleri, devlet düzeyindeki 49 ekonomi ve teknoloji kalkındırılması bölgesi ve 53 yüksek ve yeni teknoloji sektörlerini kalkındırma bölgesi kuruldu. Böylece Çin’de deniz kıyıları, nehirler, sınırlar ve iç kesim gibi bölgeleri birbirine bağlayan, kapsamlı, çok katlı ve geniş dışa açılma çerçevesi kuruldu.

    Dışa açılan söz konusu bölgeler, değişik imtiyazlı politikaların uygulanmasından dolayı dış ekonominin geliştirilmesi, ihracattan döviz kazanılması ve ileri teknolojilerin çekilmesi gibi alanlarda pencere ve iç kesimdeki bölgelerin gelişmesini ilerletme rolü oynadılar.

Sosyalist Piyasa Ekonomisi Sistemi

    Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulduğu 1949 yılından itibaren ilk 30 yıl içinde Çin hükümeti planlı ekonomi uyguladığı için çeşitli ekonomi alanlarındaki gelişme hedefleri devletin özel kuruluşları tarafından saptanmaktaydı. Bu sistem Çin ekonomisinin planlı ve amaçlı olarak istikrarlı gelişmesini sağladı, ancak canlılığı ve gelişme hızını ciddi biçimde engelledi.

    1970’li yılların sonunda Çin’in planlı ekonomi sistemine yönelik reform başlatıldı. 1978 yılında kırsal alanda aile sözleşmesi sorumluluk sistemi uygulandı. 1984 yılında ekonomi sistemi reformu kırsal alandan kentlere yöneldi. 1992 yılında Çin’de sosyalist piyasa ekonomisi sisteminin kurulması için reformun yönü saptandı.

   2003 yılının Ekim ayında Çin’de sosyalist piyasa ekonomisi sisteminin mükemmelleştirilmesine ilişkin hedefler ve görevler daha da belirginleştirildi. Yani kentler ve kırsal bölgeler arasındaki gelişme, ekonomik toplumun gelişmesi, insan ve doğa arasındaki eşgüdümlü gelişme, yurtiçinde gelişme ve dışa açılma gibi konularda hazırlanan ortak plana göre piyasanın, kaynakların dağıtımında zemin rolü oynaması kararlaştırıldı. İşletmelerin dinamizminin ve rekabet gücünün artması, makro ekonominin gelişmesinin tamamlanması, hükümetin toplumsal yönetimi ve kamu hizmet fonksiyonunun iyileştirilmesi ve orta halli refah toplumunun yapılanmasının kuvvetli sistem güvencesi altına alınması hedeflendi.Bu süreçte Çin’in önüne koyduğu belli başlı görevler şöyle sıralanabilir: Başta kamu mülkiyeti olmak üzere çeşitli mülkiyet biçimlerinin ortaklaşa gelişmesini sağlayan ekonomi sisteminin iyileştirilmesi; kentler ve kırsal bölgeler arasındaki ikili ekonomi yapısını yavaş yavaş değiştirmeye yararlı bir sistemin kurulması; bölgeler arasındaki ekonominin eşgüdümlü gelişmesini sağlayan sistemin oluşturulması; birleşik, açık ve rekabete dayalı modern piyasa sisteminin kurulması; makro ayarlama, idari yönetim ve ekonomi yasası sistemlerinin iyileştirilmesi; istihdam, ücret dağılımı ve toplumsal sigorta sistemlerinin iyileştirilmesi; ekonomi ve toplumun sürdürülebilir gelişmelerini sağlayan sistemin kurulması.

    Planda öngörüldüğüne göre, 2010 yılına kadar Çin’de sosyalist piyasa ekonomisi sistemi büyük ölçüde kurulacak ve 2020 yılına kadar nispeten olgun sosyalist piyasa ekonomisi sistemi gerçekleştirilecek.
 

Pages

Subscribe to RSS - Çin Hakkında