Urumçi'de bayram sabahı

  Xinjiang'da başta Uygurlar olmak üzere etnik gruplar arasındaki uyum hakkında ise "aynı evi paylaşan karı koca" benzetmesinde bulunuyor.Sokaklar henüz karanlık ve sâkin. Abeydullah Amca, erkenden kalkıyor ve eşini uyandırmamaya özen göstererek banyoda abdestini alıyor. Giyindikten sonra bir kez daha aynaya bakıyor, başına geçirdiği takkesini, yani "doppa"sını düzeltip adımını evden dışarıya atıyor.

  Evine yaklaşık 200 metre mesafedeki caminin yolunu tutuyor Abeydullah Amca. Camiye yaklaştıkça yavaş yavaş toplanmaya başlayan cemaati görüyoruz, ezan sesini işitiyoruz.

  Saat, 5’i gösteriyor. Ancak Xinjiang saati henüz 3. Önce sabah namazı kılınıyor, ardından ise ekseriyeti yaşlı olan cemaat, hocayı dinleyerek bayram namazını beklemeye başlıyor. Arada iki saatten fazla süre var.

  Namaz vakti yaklaştıkça, caminin önüne ve yan tarafına büyükmuşambalar serilmeye başlanıyor. Belli ki kalabalık olacak.

  Hazırlıklar sürerken, Müslümanlar camiye akın etmeye başlıyor. Artık gün de yavaş yavaş ağarıyor.

  Xinjiang'da bayram, Türkiye'den bir gün sonra kutlanmaya başlanıyor. Bu yüzden, bayram namazı cumartesi sabahı kılındı. Hem bölgedeki hem de Çin genelindeki Müslümanlar, 30 gün boyunca bekledikleri Ramazan Bayramı için hazırlıklarını tamamladı ve bayramın ilk günü camilerde toplandı.

  Bölgedekilerin aktardığına göre, Çinli Müslümanlar arasında Huiler için Ramazan Bayramı, büyük bayram; Uygurlar için ise Kurban Bayramı, büyük bayrammış. Ama netice itibarıyla ikisi de bayram, ikisini de kutluyoruz, diyorlar.

  "Xinjiang'da hayat git gide güzelleşiyor"

  Abeydullah Abdullatif, Uygurların ve Çin'deki diğer Müslümanların, bayram günü gelip çattığında evvela namazlarını kıldıklarını, sonra da cami avlusunda eş dost ile bayramlaşarak birbirlerine sağlık ve selamet dilediklerini söylüyor. Vakitleri olursa mezarlık ziyaretine de giderlermiş. 69 yaşındaki Uygur Abeydullah Amca, daha sonra çocuklarının ve torunlarının ziyaretini beklermiş.

  Abeydullah Amca'nın iki oğlu, iki kızı ve yedi torunu var. Aslen Aksulu olan Abeydullah Abdullatif, henüz 17 yaşındayken Urumçi'ye gelerek çalışmaya başlamış. Emekliliğine dek demir-çelik fabrikasında çalıştığını söyleyen Abeydullah Amca, eski günlerde çok zorluklar çektiğini, şimdi ise hayatından memnun olduğunu dile getiriyor.

  Xinjiang'da yaşam koşullarının git gide iyileştiğini belirtiyor Abeydullah Amca ve ekliyor: "Hotan'ın en fakir köyüne gittim, orada da hayat güzel."

  İki kez hacca gitmiş

  Abeydullah Abdullatif, Ramazan boyunca namazlarını ve debayram namazını Urumçi'nin merkezindeki Erdaoqiao Camisi'nde kılmış. Cami, Uygurlar arasında Dönkörük Camisi olarak biliniyor, manası ise "yokuş köprüsü".

  Cami, kentin en meşhur turistik noktası Büyük Pazar'ın yanıbaşında bulunuyor.

  Abeydullah Abdullatif'e Çin'de Ramazan ayında ibadet yasağı konusunu açtığımızda, "Ben Urumçi'de yaşadığım için burasını biliyorum. Urumçi'deki durum iyi. Dinî ibadetler özgürce yerine getiriliyor, oruç yasağı yok. Orucumuzu tuttuk, Kur'an'ımızı okuduk, iftarlar verdik. İstersen her gün camiye gidip vaaz dinleyip, namazını kılabilirsin. Hükümet, dağıtılan iftar yemeklerini gıda güvenliği açısından denetliyor. Son kullanma tarihi geçmiş su ve yiyecek verilmiyor."

  Xinjiang'da başta Uygurlar olmak üzere etnik gruplar arasındaki uyum hakkında ise "aynı evi paylaşan karı koca" benzetmesinde bulunuyor. "Arada bir anlaşmazlıklar yaşansa da çabucak çözüme kavuşturuluyor" diyor.

  Abeydullah Amca, iki kez hacca gitmiş. Kâbe'ye ilk ziyaretini, çalıştığı şirket ayarlamış, ikinci gidişini ise kendi imkânlarıyla gerçekleştirmiş.

  Yaşlı Uygur'un oğullarından biri, şu an Xinjiang'ın en büyük restoran zincirlerinden Harembağ'ın kurucusu ve yönetim kurulu başkanı. Damadı da aynı şirkette çalışıyor.

  Vakit ilerliyor, Ramazan Bayramı'ndaki ilk misafirleri olarak Abeydullah Amca, gelecek için temennilerini sorduğumuzda ise "Ailemizin işletmesini dünyaya tanıtmak, Xinjiang'ın güzel yemeklerinin her herde bilinmesini sağlamak" diye yanıtlıyor.

Add new comment

Filtered HTML

  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.