Spor astım hastalarına fayda sğalar

Sağlıklı yaşamın en önemli koşullarından biri olan düzenli egzersizler astım ataklarını tetikleyebilir. Ancak astımın kontrol altına alınması ve düzenli takiplerle birlikte egzersiz yapılması, hastaların yaşam kalitesine olumlu yönde etki eder. Uzmanlar, astım hastalarının sağlıklı kalması için dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında bilgi verdi.

Astım doğru tanı ve tedavi yöntemleri ile birlikte kontrol altında değilse en küçük bir eforla bile ciddi nefes darlığı problemleri ortaya çıkabilir. Hatta bazı astımlı kişilerin şikayeti sadece efor sarf ettiği zaman söz konusudur. Egzersiz sırasında ve sonrasında öksürük, göğüste sıkışma ve ağrı, nefes alıp verirken göğüsten ıslık sesi gibi sesler ve hırıltı duyulması, nefes darlığı, nefes nefese kalıp konuşamama ve nefesinin yetmemesi gibi yakınmalar hissedilebilir. Ancak uzman kontrolünde yapılan uygun egzersizler hastalığın olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaktadır.

Astım şikâyetleri genellikle egzersizden 10 - 15 dakika sonra kendini gösterir; ancak ağır egzersizlerde hemen görülebilir. Bazen saatler sonra şikâyetler tekrarlayabilir. Bu durum yapılan sporun süresi, ağırlığı ve yapıldığı yere göre değişir. Örneğin hava kirliliğinin yoğun olduğu bir yerde ya da saatte açık havada futbol oynandığı takdirde, uzun süre tempolu yüzüldüğünde, uzun mesafeli koşu yapıldığında yakınmalar daha yoğun ve uzun süreli olacaktır. Spor yapılan mekân ve ortam, astım hastaları açısından çok önemli belirleyici faktörlerdir. Dış ortamın ısı ve nem oranları, hava kirliliğinin derecesi, polen varlığı veya havuzlardaki kimyasal madde kokuları astım ataklarını tetikleyebilir.

•    Egzersiz sırasında astımı tetikleyen faktörler belirlenmeli,

•    Egzersizden önce astım ilacı alınmalı,
•    Egzersizden önce ısınma hareketleri yapılmalı,
•    Egzersizden sonra soğuma egzersizleri yapılmalı.
•   Astımı tetikleyen faktör soğuk hava ise ağız ve burun bir maske ile kapatılabilir ve mümkünse burundan nefes alınması gerekir. 
•  Polen ve küfün yoğun olduğu saatlerin öğrenilmeli, o saatlerde spor yapılmamalıdır. Hava kirliliği genellikle gün ortasında veya öğleden sonra daha fazla olur. Yazın ozon kışın ise karbon monoksit riskli olabilir. Bu maddelerin oranının yüksek olduğu saatlerde spor yapmaktan kaçınmakta yarar vardır.

* Bronkodilatörler

Hava yollarının etrafını saran kasları gevşetip, daralmış olan hava yollarını genişleterek hastanın rahat nefes alıp vermesini sağlayan ilaçlardır. Bunlar hastalığı tedavi etmez ancak hastanın rahat nefes almasını sağlar. İçlerinde de 15-30 dakikada kişiyi rahatlatan kısa etkililer ve 12 saat boyunca etkisi devam eden uzun etkililer vardır. Egzersiz öncesinde kısa etkili olan alınacaksa egzersizden 15-30 dakika önce alınır. Uzun etkili olan tercih edilecekse de egzersizden 1 saat önce alınmalıdır. Ancak uzun etkili bronkodilatörler, hızlı cevap alınması gereken acil durumlarda kullanılmamalıdır. Bunlar genellikle tedavi için kullanılan antienflamatuarlarla kullanılmalıdır.

* Antienflamatuar ilaçlar

Bu ilaçlar hava yollarındaki şişmeyi önleyerek ya da ortadan kaldırarak tedavi eden ilaçlardır. Bazıları daha az etkili, steroid olmayan ve hap şeklinde kullanılan ilaçlar da mevcuttur. Bu gruptaki ilaçlar hemen etki göstermez ancak düzenli kullanıldığında fayda sağlar.

Astım nedeni ile hareketsiz kalmak, kilo alımına ve şikâyetlerin artmasına yol açar. Egzersiz öncesinde 5-10 dakika hafif yürüyüşle başlayıp tempoyu artırarak yapılan ısınma ve egzersiz sonrasında aynı işlemin soğuma egzersizleri şeklinde yapılması astım belirtilerini önleyecektir. Egzersiz sırasında astım şikâyetleri ortaya çıkarsa, kişi tempoyu azaltmalı ve egzersiz öncesinde almış olsa dahi, hızlı etki gösteren nefes yoluyla aldığı ilacı tekrar kullanmalıdır. Yakınmalar artıyor ve gerilemiyorsa doktor ile görüşülmelidir. Astım nedeni ile egzersiz yapmamak, hareketsiz bir yaşam sürmek hastaya yarardan çok zarar verir. Kilo almak, efor kapasitesini daha da azaltarak ve göğsün genişlemesini önler ve solunumu zorlaştırır. Bu nedenle düzenli ve kontrollü egzersiz astıma zarar değil fayda sağlar.

Çevirmen: Dilek Özfidan

Add new comment

Filtered HTML

  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.

Plain text

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.